بورس کالای ایران طی چند سال اخیر با شتاب بیشتری در مسیر توسعه ابزارهای مالی گام برداشته و امروزه شاهد هستیم بازارهای اوراق بهادار مبتنی بر کالاها به دلیل سهولت سرمایه گذاری و شفافیت و عدم سختی های معامله به شیوه های سنتی، جایگزین معاملات فیزیکی می شوند. احمد بیات، مدیر کالایی کارگزاری نهایتنگر و کارشناس بازار سرمایه در گفتگو با کالاخبر درباره آینده بازار کالایی ایران می گوید و معتقد است که سرمایه گذاران پرشماری در حال آشنایی و استفاده از بازار گواهی سپرده کالایی بورس کالا و سایر ابزارهای مالی هستند.
احمد بیات با اشاره به روند جهانی بازارهای کالایی گفت: در تمام دنیا، بخش بزرگی از معاملات کالایی در قالب بازارهای مالی انجام میشود. بازارهای فیزیکی از نظر ارزش و حجم، در مقایسه با بازارهای مالی بسیار کوچکتر هستند و معتقدم، آینده بازار ما نیز دقیقاً در همین مسیر است؛ حرکت به سمت بازارهای مالی که علاوه بر شفافیت بیشتر، مدیریت ریسک در آنها بسیار آسانتر است.
وی افزود: یکی از بزرگترین مزایای بازارهای مالی نسبت به فیزیکی، حذف هزینههای جانبی است. در بازار فیزیکی، سرمایهگذار با چالشهایی نظیر هزینههای حملونقل، انبارداری و مشکلات لجستیکی روبرو است، اما در بازار مالی (مانند گواهی سپرده کالایی)، این مسائل بهطور کامل حذف شده و دسترسی به کالا بسیار تسهیل میشود.
از نفت تا قیر؛ چرا تنوع کالا اهمیت دارد؟
بیات در پاسخ به این پرسش که چرا سرمایهگذاران با وجود بازارهای جذابی همچون طلا و نقره به سمت کالاهای دیگری همچون گواهی قیر می آیند، به تأثیر شرایط ژئوپلیتیک اشاره کرد و گفت: هر کالایی برای سرمایه گذاران دارای جذابیت است؛ برای مثال در شرایطی که تنشها و جنگها رخ میدهد، نوسانات قیمت نفت به شدت مورد توجه قرار میگیرد. طبیعتاً کالاهایی که همبستگی مستقیم با نفت دارند، مانند قیر، رشد قابل توجهی را تجربه میکنند. این دقیقاً همان فرصتی است که سرمایهگذاران حرفه ای از آن استفاده میکنند.
وی با تأکید بر مزیت تنوع در محصولات، خاطرنشان کرد: اینکه در بازار گواهی سپرده کالایی بورس کالا، تنوع محصولات ایجاد شده، یک مزیت بزرگ است و سرمایهگذار میتواند در هر لحظه بین داراییهای مختلف جابهجا شود.
نیاز مبرم به حضور «سرمایهگذاران حرفهای» برای عمقبخشی
بیات در ارزیابی ترکیب حضور فعالان در این بازار، خاطرنشان کرد: اگرچه سرمایهگذاران خرد با دیدن نوسانات بازار نفت به سمت معاملات گواهی سپرده قیر آمدهاند، اما حضور فعالان بخش تولید نیز قابل چشمپوشی نیست.
وی گفت: تولیدکنندگانی که در زنجیره مس یا فولاد فعالیت میکنند، به دلیل ماهیت کسبوکارشان در بازار گواهی مس و گندله و میلگرد حضور دارند. اما معتقدم هنوز در ابتدای مسیر ورود سرمایهگذاران به بازار گواهی های سپرده کالایی هستیم و حجم این بازار به مراتب بیشتر خواهد شد.
وی ادامه داد: اگر حضور حرفهایها جدیتر شود، قطعاً عمق این بازار بیشتر شده و رشد آن پایدارتر و عمیقتر خواهد بود.
چشمانداز آینده: پتروشیمیها و محصولات پلیمری
این کارشناس بازار سرمایه به فرصتهای پیش روی محصولات جدید پرداخت و پیشنهاد کرد: تجربه سال گذشته نشان داد که حتی محصولات جدید نیز میتوانند رشد چشمگیری در بازارهای مالی داشته باشند که امروز شاهد شرایط مناسب معاملات گواهی سپرده قیر، مس، میلگرد، گندله، روی و خودرو در کنار معاملات گواهی طلا، نقره و زعفران هستیم.
به نظر بنده، در حوزه پتروشیمیها و بهویژه محصولات پلیمری، پتانسیل بسیار بالایی برای مطالعه و سرمایهگذاری دارند. اگرچه این موضوع نیازمند مطالعات دقیق کارشناسی است، اما این حوزه میتواند در آینده مورد توجه ویژه قرار گیرد.
عبور از گواهیها به سمت «صندوقهای چندکالایی»
در بخش پایانی این گفتگو، پرسشی کلیدی درباره نقش ابزارهای جدید همچون «صندوقهای سرمایهگذاری چندکالایی» در تعمیق بازار مطرح شد؛ بیات با نگاهی استراتژیک، ورود غیرمستقیم سرمایهگذاران را کلید اصلی توسعه بازار دانست.
وی با یادآوری تجربه بازار طلا گفت: ما در بازار طلا مشاهده کردیم که تا زمانی که صندوقها راه نیفتاده بودند، بازار گواهی سپرده عمق بزرگی نداشت. در بازار کالا نیز دقیقاً در حال طی کردن این مسیر هستیم. از آن: جا که اکثریت سرمایهگذاران در بدو ورود به بازار، افراد غیرحرفهای هستند، به نظر می رسد با رونق معاملات گواهی سپرده یک کالا باید زمینه برای ورود غیرمستقیم سرمایه گذاران به صندوق های کالایی مرتبط با آن کالا فراهم شود.
بیات تأکید کرد: ایجاد صندوقهای سرمایهگذاری کالایی کوچکتر، همانند مدل سبدگردانی در بازار سهام، بهترین راه برای ورود امن سرمایه خرد است. ورود غیرمستقیم از طریق صندوقها، هم به نفع سرمایهگذار غیرحرفهای است تا بتواند از نوسانات بهرهمند شود و هم به نفع کل بازار است؛ چرا که از رفتارهای هیجانی جلوگیری شده و در نهایت به تعمیق و پایداری بازار کمک میکند. بنابراین، برنامهریزی برای عرضه صندوقهای چندکالایی مثلا در حوزه قیر، گامی حیاتی برای تکامل این بازار خواهد بود.
*مائده صالح
ارسال نظر